Ưu điểm và hạn chế của dân chủ gián tiếp?

  • Tác giả: Phạm Thị Kim Oanh |
  • Cập nhật: 04/03/2024 |
  • WIKI hỏi đáp |
  • 879 Lượt xem
5/5 - (6 bình chọn)

Trong nội dung bài viết này, chúng tôi sẽ có những chia sẻ liên quan đến dân chủ gián tiếp, ưu điểm và hạn chế của dân chủ gián tiếp, từ đó giúp Quý độc giả hiểu hơn về các hình thức thực hiện dân chủ.

Dân chủ là gì?

Dân chủ là chế độ chính trị trong đó toàn bộ quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, do dân thực hiện trực tiếp hoặc thông qua đại diện do dân bầu ra.

Dân chủ gồm có các dạng: dân chủ trực tiếp, dân chủ gián tiếp, hoặc dân chủ nửa trực tiếp. Một trong những đặc trưng nổi bật nhất của hình thức quản lý của chế độ dân chủ là thiết lập và duy trì nguyên tắc “thiểu số phục tùng đa số” và thừa nhận quyền tự do trong chính kiến và bình đẳng về giới tính, về dân tộc, về chính trị xã hội của công dân.

Chế độ dân chủ ra đời đánh dấu bước tiến bộ trong lịch sử phát triển của loài người, trước hết là trong đấu tranh giai cấp nhằm chống lại chế độ quân chủ mà thực chất của nó là một người quyết định tất cả, là hình thức thống trị của một cá nhân. Có các loại: dân chủ tư sản,dân chủ xã hội chủ nghĩa, dân chủ nhân dân, dân chủ đại diện, dân chủ thuần túy; dân chủ hình thức; dân chủ giả hiệu.

Dân chủ gián tiếp là gì?

Dân chủ gián tiếp là một hình thức thực hiện dân chủ mà theo đó các thành viên trong xã hội bầu ra các đại diện và giao cho họ trách nhiệm thay mặt mình bàn bạc và quyết định các công việc chung.

Ưu điểm và hạn chế của dân chủ gián tiếp

Về ưu điểm, nhân dân được làm chủ thông qua người đại diện nên phạm vi được bao quát toàn bộ lãnh thổ từ địa phương đến trung ương, trên mọi lĩnh vực.

Về hạn chế, nguyện vọng của nhân dân không được phản ánh trực tiếp nên phụ thuộc nhiều vào khả năng của người đại diện.

Ngoài việc chia sẻ ưu điểm và hạn chế của dân chủ gián tiếp, chúng tôi làm rõ thông tin về hình thức dân chủ còn lại – dân chủ trực tiếp và phân biệt hai hình thức thực hiện dân chủ này.

Dân chủ trực tiếp là gì?

Dân chủ trực tiếp là một hình thức thực hiện dân chủ mà theo đó các thành viên trong xã hội tự bàn bạc và quyết định công việc của chính mình.

Ưu điểm và hạn chế của dân chủ trực tiếp

Về ưu điểm, cử tri được bàn bạc trực tiếp để đi đến thống nhất các quyết sách, chương trình hành động trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội…. theo biểu quyết đa số. Mọi công dân bình đẳng không phân biệt giới tính, tôn giáo, địa vị xã hội … ,; tập trung được nhiều ý kiến hay, quý báu từ nhân dân để Đảng, Nhà nước xây dựng luật, các chính sách; phát huy được tinh thần tự quản của nhân dân. Dân chủ trực tiếp mang tính quần chúng rộng rãi.

Về hạn chế, dân chủ trực tiếp có phạm vi hẹp, chỉ ở tầm vi mô, ban đầu và phụ thuộc vào trình độ nhận thức của người dân.

Phân biệt dân chủ trực tiếp và dân chủ gián tiếp

Thứ nhất: Về đại diện

Trong một nền dân chủ Gián tiếp, người dân (các cử tri) bầu ra những đại diện sẽ thay họ đưa ra các quyết định chính trị và thông qua luật. Các nhà lãnh đạo hoặc chính trị gia được bầu lên nắm quyền để đại diện cho lợi ích của người dân của họ. Trong khi đó, trong một nền dân chủ trực tiếp, các cử tri (cử tri) quyết định các sáng kiến ​​​​chính sách mà không có đại diện lập pháp làm ủy quyền, điều này có nghĩa là người dân tự mình đưa ra tất cả các quyết định chính trị để xây dựng và thông qua luật.

Thứ hai: Về bầu cử

Công dân của cả nền dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện-gián tiếp luôn có thể bỏ phiếu trong các cuộc trưng cầu dân ý, họ cũng có thể bãi nhiệm các quan chức nhà nước, nhưng trong nền dân chủ trực tiếp, các quyết định của người dân luôn được tôn trọng. Trong khi đó, trong một nền dân chủ đại diện, khi người dân muốn bỏ phiếu cho người đại diện, họ có thể phớt lờ quyền bỏ phiếu của người dân và tiếp tục với vị trí, quyết định của mình.

Thứ ba: Về quy mô

Dân chủ trực tiếp là hình thức dân chủ chỉ phù hợp với các cộng đồng nhỏ hoặc quốc gia nhỏ. Trong khi đó dân chủ đại diện- gián tiếp là hình thức dân chủ thích hợp nhất cho một nước lớn. Điều này là do thực tế là tất cả mọi người không thể nắm quyền và nó đòi hỏi một số lượng người hợp lý để đại diện cho toàn bộ dân chúng.

Thứ tư: Về mức độ hoạt động của công dân

Trong một nền dân chủ trực tiếp, công dân của đất nước tham gia tích cực nhất vào chính phủ của họ vì họ có sự tham gia và sự tham gia ấy là trực tiếp vào chính phủ, trong khi ở một hình thức dân chủ gián tiếp, công dân chủ yếu cho phép đại diện của họ đưa ra quyết định cho họ trong khi họ ngồi sang một bên thực hiện quyền hạn của mình.

Thứ năm: Về vấn đề bổ nhiệm quan chức

Theo chế độ dân chủ gián tiếp, nó cung cấp một cơ chế mà ở đó các quan chức được bầu có thể bổ nhiệm những người và công dân bình thường để phục vụ ở những vai trò và vị trí nhất định. Một ví dụ về điều này là: Tổng thống Hoa Kỳ (Mỹ) có thể bổ nhiệm các thành viên nội các với sự chấp thuận của quốc hội.

Trong trường hợp cần có phó tổng thống mới, tổng thống có thể bổ nhiệm một phó tổng thống khác thay vì tiến hành một cuộc bầu cử khác cho phó tổng thống mới. Trong một hình thức dân chủ trực tiếp, người dân không được chỉ định cho các công việc được ủy quyền như vậy.

Thứ sáu: Về các đảng chính trị

Trong một nền dân chủ gián tiếp, có một hình thức tổ chức của các đảng phái chính trị. Các đảng này được đăng ký và họ sẽ tiến hành một cuộc bầu cử nội bộ được gọi là bầu cử sơ bộ để chọn ứng cử viên đại diện cho họ trong cuộc bầu cử chính. Sau cuộc bầu cử chính, người dân có thể quyết định ai sẽ đại diện cho họ trong số tất cả các ứng cử viên này. Trong khi đó, trong một nền dân chủ trực tiếp, sự đa dạng của các đảng chính trị như vậy là không cần thiết.

Thứ bảy: Về trách nhiệm giải trình chính trị

Trách nhiệm giải trình chính trị là quá trình theo đó một chính trị gia đưa ra quyết định thay mặt người dân và ngược lại, người dân có quyền xử phạt hoặc khen thưởng chính trị gia đó. Trong một nền dân chủ gián tiếp, công dân (người dân) có quyền bầu và ủy quyền cho quan chức được bầu thông qua quá trình bầu cử định kỳ để đại diện và hành động vì lợi ích tốt nhất của họ.

Công dân trong một nền dân chủ đại diện cũng có thể dựa vào các phần thưởng, hoặc các hình phạt để truyền đạt và thuyết phục các đại biểu dân cử làm việc và không hành động trái với lợi ích của nhân dân. Trong nền dân chủ trực tiếp, không có nhiều trách nhiệm chính trị vì người dân là những người nắm quyền.

Trên đây là một vài thông tin liên quan đến ưu điểm và hạn chế của dân chủ gián tiếp, chúng tôi mong rằng đã đem đến cho Quý độc giả những thông tin hữu ích về dân chủ và các hình thức thực hiện dân chủ.

5/5 - (6 bình chọn)